6.1 Experimenten

Experiment 1: Elastiek uitrekken

Onderzoeksvraag: Op welke manier wordt een elastiekje vervormd als je eraan trekt: Plastisch of elastisch?

Als je een elastiekje uitrekt en weer loslaat, springt het weer terug in zijn oude vorm. Maar dat weet je niet helemaal zeker. Dat gaan we uitzoeken in dit experiment.

Benodigdheden

  • Elastiekje
  • Statief
  • Veerunster met een bereik van 10 N.
  • Liniaal

Uitvoering

Je gaat eerst steeds harder aan het elastiekje trekken totdat je het maximum van je veerunster hebt bereikt. Vervolgens laat je de kracht op het veerunster weer steeds kleiner worden.

  • Maak een tabel in je schrift: 10 rijen, 2 kolommen.
F(N) Lengte heen (cm) Lengte terug (cm)
1
  • Maak het elastiekje vast aan het statief.
  • Leg de liniaal ernaast.
  • Haak het veerunster aan het elastiekje.
  • Trek voorzichtig totdat het veerunster een kracht aangeeft van 1 Newton.
  • Lees op de liniaal af hoe lang het elastiekje is. Laat het veerunster niet los!
  • Herhaal deze stappen totdat je 10 metingen hebt gedaan.
  • Vervolgens draai je het om: Laat de kracht nu telkens een stapje afnemen.
  • Lees de lengte van het elastiekje telkens weer opnieuw af.

Verwerking

  1. Wat verandert er in dit experiment?
  2. Maak een grafiek van je resultaten.

Als het elastiekje elastisch vervormt, moet hij weer terugkomen in zijn oude vorm.

  1. Zie je dat terug in je grafiek? Verklaar!
  2. Geef een antwoord op de onderzoeksvraag in een volledige zin.

Experiment 2: Een veer uitrekken

Onderzoeksvraag: Hoe gedraagt een spiraalveer zich?

Een spiraalveer gedraagt zich anders dan een elastiekje: Deze heeft wel een elastische vervorming. In dit experiment ga je onderzoeken of een veer regelmatig uitrekt. Je onderzoekt daarvoor hoeveel centimeter de veer langer wordt als je er een kracht op uitoefent.

Benodigdheden

  • Spiraalveer
  • Statief
  • Veerunster met een bereik van 1 N.
  • Liniaal

Uitvoering

Een veer mag je nooit helemaal uitrekken! Daarom werken we maximaal met kleine hoeveelheid kracht, 1 Newton. Je voert 5 metingen uit: je meet het aantal centimeter dat de veer langer wordt als je er een kracht op uitoefent met het veerunster.

  • Maak een tabel in je schrift: 5 rijen, 2 kolommen.
F(N) Uitrekking. (cm)
0
0,2
0,4
  • Maak de veer vast aan het statief.
  • Leg de liniaal ernaast.
  • Haak het veerunster aan de veer.
  • Meet hoe lang de veer is als er geen kracht op werkt.
  • Oefen een kracht uit op de veer.
  • Noteer hoeveel centimeter de veer langer is geworden.
  • Herhaal deze stappen totdat je 5 metingen hebt gedaan.

Verwerking

  1. Maak een grafiek van je resultaten.
  2. Wordt de uitrekking twee keer zo groot als je er twee keer zo hard aan trekt?
  3. Hoe heet dit verband?
  4. Hoe kun je dit verband snel zien aan een grafiek?
  5. Maak nu de opdrachten onder het kopje “Na het experiment”.